Tarkowski Stefan h. Klamry (zm. 1749), poseł na sejmy, kasztelan brzeski litewski, marszałek Trybunału Głównego Litewskiego.
Rodzina Tarkowskich wywodziła się z Tarkowa Wielkiego (woj. podlaskie, ziemia drohicka); pierwotnie używała h. Cholewa, który zachowali jedynie Tarkowscy osiedli w pow. rzeczyckim woj. mińskiego. Być może bratem T-ego był Michał (zm. po 1749), star. grzybowski, osiadły w woj. krakowskim.
T. należał do klientów Jana Fryderyka Sapiehy, kaszt. trockiego i star. brzeskiego lit. Używał tytułu miecznika bełskiego; na sejmiku gospodarskim woj. brzeskiego lit. 10 I 1722 został obrany rotmistrzem traktu brzeskiego (w aktach wymieniono go wtedy jako miecznika bielskiego). Na sejmiku gospodarskim w Brześciu Lit. 5 II 1726 wybrano go na pułkownika woj. brzeskiego. Wraz z Sapiehą został 7 II 1729 deputatem brzeskim lit. na Tryb. Lit.; uczestniczył 2 V t.r. w reasumpcji Trybunału w Wilnie. Po wyborze Sapiehy na marszałka zastępował go podczas kadencji wileńskiej jako wicemarszałek, a podczas kadencji mińskiej, niemal nieprzerwanie kierował w jego zastępstwie pracami Trybunału. Podczas nieobecności Sapiehy «miejsce marszałka zasiadający», wygłosił 18 III 1730 w Mińsku Lit. mowę przy limicie sądu, zawierającą pochwałę swego patrona.
W czasie bezkrólewia po śmierci Augusta II T. z Sapiehą należał do zwolenników Stanisława Leszczyńskiego. Uczestniczył 28 III 1733 w sejmiku przedkonwokacyjnym w Brześciu Lit.; w tym okresie wszedł do sądów kapturowych woj. brzeskiego. Na sejmiku przedelekcyjnym 17 VII t.r. szlachta poparła starania T-ego, pretendującego do dochodów z myta grobelnego w jego wsi Kamienica Żyrowicka. Podczas elekcji oddał głos 12 IX na Leszczyńskiego. W r. 1734 brał udział w sejmikach brzeskich, opanowanych przez zwolenników króla Stanisława; 10 V t.r. wyznaczono go na lustratora do zweryfikowania taryfy podymnego woj. brzeskiego lit. (z l. 1690 i 1717), a 14 VIII polecono, by lustratorzy przekazali zweryfikowaną taryfę do kancelarii grodzkiej. Uznawszy Augusta III, uczestniczył w lutym i marcu 1735 w Brześciu Lit. w sejmikach zdominowanych przez zwolenników Wettyna. Na sejmie pacyfikacyjnym t.r., na który posłował z woj. brzeskiego lit., wzywał do elekcji marszałka, uznając, że od powodzenia sejmu zależy uspokojenie sytuacji w kraju i ewakuacja wojsk rosyjskich. Prawdopodobnie za protekcją Sapiehy, wówczas już kanclerza lit., został 16 III 1736 kaszt. brzeskim lit. Zapewne wziął udział w drugim sejmie pacyfikacyjnym t.r. Podczas inauguracji sesji sądu grodzkiego brzeskiego w r. 1739 (roczki majowe), gdy część szlachty nie chciała dopuścić Marcina Matuszewicza do objęcia urzędu pisarza grodzkiego, T. z Sapiehą doprowadził do złożenia przez niego przysięgi na ten urząd. Jako kasztelan uczestniczył w samorządzie szlacheckim woj. brzeskiego lit., zagajając sejmiki (np. w l. 1740 i 1744) oraz przewodnicząc ich obradom. Na sejmie 1740 r. wszedł do deputacji do rozliczenia artyl. kor. W poł. r. 1743 woj. mazowiecki Stanisław Poniatowski porozumiewał się m.in. z T-m w sprawie zapobieżenia konfederacyjnym planom Potockich. T. na sejmie 1744 r. dziękował za kasztelanię, a w wotum z 10 X t.r. poparł aukcję wojska; został wyznaczony do deputacji do rozliczeń skarbu kor. Na sejmiku gospodarskim w Brześciu Lit., któremu marszałkował, szlachta powierzyła mu w lutym 1745 funkcję kontrahenta podatku czopowego i szelężnego. Ponieważ zwyczajowo to hetman w. lit. wyznaczał pełniących tę funkcję, aktualny hetman, Michał Kazimierz Radziwiłł, powołał innego kontrahenta, a T-ego pozwał do tryb. skarbowego. T-ego skazano na dwa tygodnie wieży, lecz raczej nie odbył całej kary i zapewne pogodził się z Radziwiłłem. Król August III powołał T-ego 10 XII 1746 do komisji do rozpatrzenia wzajemnych pretensji między unitami i prawosławnymi.
T. miał w woj. brzeskim lit. dobra Kamienica Żyrowicka (Kamienica Żurowicka, Żyrowice), a na Podlasiu Tarkowo Wielkie w ziemi drohickiej. Zmarł przed 23 V 1749 w Żyrowicach i tego dnia został pochowany w Brześciu Lit. w kościele Bernardynów.
W małżeństwie z Brygidą z Grodzickich h. Łada miał T. synów: Augusta (ok. 1722 – między 7 II 1752 a 1760), Teodora (zm. przed 24 VII 1772) i Faustyna oraz córki: Bogumiłę (zm. w lub po 1780), od r. 1745 bernardynkę w Brześciu Lit., oraz Franciszkę (zm. 1777), zamężną za Józefem Gabrielem Stempkowskim (zob.).
Borkowska, Leksykon zakonnic, III; Ciechanowicz J., Rody rycerskie Wielkiego Księstwa Litewskiego, Rzeszów 2001 V; Deputaci lit., II; Elektorowie; Estreicher, XXXI; Niesiecki, IX; Sapiehowie, III; Wolff, Senatorowie W. Ks. Lit., s. 315; – Konieczna D., Ustrój i funkcjonowanie sejmiku brzesko-litewskiego w latach 1656–1763, W. 2013; Palkij H., Sejmy 1736 i 1738 roku. U początków nowej sytuacji politycznej w Rzeczypospolitej, W. 2000 (jako kaszt. brzeski kujawski); Ryżewski G., Ród Chreptowiczów herbu Odrowąż. Dobra i kariery Chreptowiczów w Wielkim Księstwie Litewskim w XV–XVIII w., Kr. 2006; Skibiński M., Europa a Polska w dobie wojny o sukcesję austriacką w latach 1740–1745, Kr. 1913 I–II; [Skibniewski S.], Archiwum rodzinne Skibniewskich przydomku Kurzec herbu Ślepowron, Kr. 1912; – Akty vil. archeogr. kom., II 338, III 188–90, IV 443, 449, 470, 474, 477, 503, 570, XX 339–41, 522–4 (błędnie jako Tarnowski); Matuszewicz, Diariusz, I; Metryka Litewska. Rejestry podymnego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Województwo brzeskie litewskie 1667–1690 r., Oprac. A. Rachuba W. 2000; Ostrowski-Daneykowicz, Swada, I; Teka Podoskiego, IV 580; – „Kur. Pol.” 1731 nr 62 s. 267, 1749 nr 664; – AGAD: Arch. Radziwiłłów, Dz. II księga 69/2 s. 157–8 (175–6), księga 69/11 s. 294, nr 2898 s. 1, Dz. V nr 11378 s. 3, nr 16096–16098, Dz. XI nr 204 s. 182, nr 205 s. 139, 209, Arch. Roskie, Koresp., nr XXIV/8 (dot. Michała), Arch. Tyzenhauzów, nr B–32/122 k. 118, 138, Mater. geneal. W. Wielądka, nr 60 s. 1, Metryka Kor., Sigillata, nr 22 k. 70v (dot. Michała); B. Czart.: rkp. 1131 s. 23, rkp. 1312 s. 370; B. Jag.: rkp. 5344 t. IV k. 230; Rossijskij gosudarstvennyj archiv drevnich aktov w Moskwie: F. 389 (Metryka Lit.) op. 1 nr 169 s. 314–15; – Informacje Łukasza Gołaszewskiego z Białegostoku na podstawie kwerendy w: Nacyjanal’ny histaryčny archiŭ Belarusi w Mińsku (F. 1705 op. 1 nr 55 s. 274–5).
Andrzej Haratym